Reforma wskaźników referencyjnych IBOR

Najważniejsze informacje na temat reformy wskaźników referencyjnych i jej wpływu na warunki współpracy z mFaktoring.

Z czego wynika zmiana?

Kryzys finansowy z lat 2008-2009 spowodował konieczność wyznaczenia nowego standardu wyliczania i stosowania wskaźników referencyjnych.
Został on opisany w rozporządzeniu Komisji Europejskiej, zwanym rozporządzeniem BMR .*

Rozporządzenie BMR jest odpowiedzią na nieprawidłowości związane z wyznaczaniem stawek referencyjnych m.in. LIBOR.

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 (Dz. Urz. UE L 171/1 z dnia 29 czerwca 2016 r)


Rozporządzenie ma na celu:

  • ograniczenie ryzyka manipulacji wskaźnikami,

  • zwiększenie kontroli nad ich wyznaczaniem i publikaczją,

  • wprowadzenie nowego standardu administrowania wskaźnikami.

Co daje nowy standard BMR?

Nowe zasady wynikające z Rozporządzenia BMR, mają sprawić, że wskaźniki będą bardziej wiarygodne, przejrzyste i rzetelne.

Rozporządzenie BMR określa także zasady działania i obowiązki administratorów wskaźników oraz podmiotów, które przekazują administratorom dane niezbędne do wyliczenia wskaźników.

 

Co to są wskaźniki referencyjne?

To wskaźniki stosowane na rynkach finansowych, takie jak: WIBOR, LIBOR, EURIBOR.

Na podstawie wskaźników referencyjnych:

  • instytucje finansowe wyznaczają oprocentowanie kredytów i innych produktów finansowych,

  • strony umów mogą określać swoje wzajemne zobowiązania i rozliczać transakcje.

Wskaźniki opracowują i wyznaczają niezależni administratorzy zgodnie z przyjętą przez siebie metodą i w oparciu o zebrane dane.

Wartość wskaźnika referencyjnego oblicza się na podstawie zewnętrznych danych, aby zmierzyć określony rynek bazowy. Wartość ta jest zmienna w zależności od sytuacji ekonomicznej.



Administratorzy muszą dobierać metodologię liczenia wskaźników, aby:

  • pomiar rynku bazowego był jak najbardziej dokładny i rzetelny,

  • dane używane do pomiaru miały odpowiednio wysoką jakość.


Jakie wskaźniki referencyjne są stosowane obecnie w umowach faktoringu?

WIBOR dla PLN

  • kluczowy wskaźnik referencyjny, o którym mowa w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia BMR (w wykazie od marca 2019r.),

  • używa się go jako składowej oprocentowania lub wynagrodzenia (np. odsetki faktoringowe).

WIBOR jest opracowywany według metody, którą samodzielnie określiłGPW Benchmark S.A.


LIBOR dla EUR, USD, GBP

  • wskaźnik referencyjny stopy procentowej w rozumieniu Rozporządzenia BMR,

  • używa się go jako składowej oprocentowania (np. odsetki faktoringowe).

Wskaźnik jest opracowywany przez ICE Benchmark Administration (IBA).

IBA opracowuje wskaźnik według samodzielnie określonej metody, pod nadzorem brytyjskiej Financial Conduct Authority (FCA).

Aktualnie w umowach faktoringu stosowana jeststawka O/N (overnight) oraz stawka terminowa (1M) znana z góry, tj. na początku okresu odsetkowego.

Co się stanie ze wskaźnikami po 2021 roku?

Ryzyko zaprzestania publikowania wskaźnika LIBOR.

Nie można zagwarantować, że wyznaczanie i publikowanie wskaźnika LIBOR będzie kontynuowane w obecnej formie (lub wcale) po zakończeniu 2021 r.

Wskaźnik będzie musiał zostać zastąpiony innym wskaźnikiem.

W miejsce wskaźników LIBOR będą stosowane alternatywne stawki z terminem O/N (overnight).

Przykład stawek które mogą zastąpić LIBOR:

Waluta

Dotychczasowe wskaźniki

Przyszłe wskaźniki

EUR

LIBOR EUR

STR

USD

LIBOR USD

SOFR

GBP

LIBOR GBP

SONIA

JPY

LIBOR JPY

TONIA

Jakie są inne ryzyka związane ze wskaźnikami?

Wskaźniki mogą się zmieniać w czasie trwania umowy faktoringu.

Mają na to wpływ takie sytuacje, jak:

  • administratorzmienia metodologięwyznaczania wartości danego wskaźnika referencyjnego,

  • administratorprzestaje opracowywaćdany wskaźnik referencyjny,

  • organ nadzorucofa administratorowi zezwoleniena opracowywanie danego wskaźnika,

  • wskaźnikprzestał być reprezentatywnydla danego rynku bazowego lub nie pasuje do sytuacji gospodarczej,

  • organ nadzoru uznał, że wskaźniknie mierzy już wiarygodniedanego rynku bazowego,

  • pojawi się konieczność zastąpienia wskaźnika dotychczasowegowskaźnikiem alternatywnym, który nie jest obecnie znany,

  • wystąpi konieczność zastosowania wskaźnika alternatywnegoz odpowiednią korektą(mimo korekty wskaźnik alternatywny nie będzie na chwilę zastąpienia na dokładnie takim samym poziomie i może skokowo się zmienić),

  • tymczasowo nie ogłoszono wskaźnika,

  • wskaźnik trwale zniknął (np. LIBOR),

  • nie opublikowano wartościwskaźnika dla danej waluty (np. LIBOR EUR) lub dla danego okresu (np. LIBOR EUR 1M),

  • kontrahent centralny* zmienia wskaźnikstosowany w rozliczeniach transakcji, co powoduje zmianę wskaźnika zgodnie z zawartą umową faktoringu.

*licencjonowany kontrahent, za pośrednictwem którego banki rozliczają transakcje, które wykorzystują

wskaźnik zabezpieczają ryzyko jego zmian, np. LCH Ltd, KDPW_CCP S.A.


Jak mFaktoring przygotowuje się do reformy IBOR?

Jeśli mFaktoring nie będzie mógł stosować wskaźnika, określonego w zawartych umowach (np. dlatego, że administrator stracił wymagane zezwolenie) lub gdy przestanie on być publikowany, będzie zastępować gowskaźnikiem alternatywnym.

Zasady zastąpienia wskaźnika opisane będą w załączniku do Ogólnych warunków umów faktoringu. Proces ten jest wieloetapowy, zakłada sprawdzenie czy i jaki wskaźnik alternatywny można zastosować, np. co wskazuje bank finansujący mFaktoring, bank centralny.

Załącznik zawiera zasady, zgodnie z którymi mFaktoring będzie postępować, gdy wskaźnik referencyjny wskazany w umowie faktoringu nie zostanie opublikowany, przestanie być publikowany, nie będzie mógł być stosowany lub zmieni się.

Zasady postępowania:

Zdarzenie

Skutek

Postępowanie

Brak wskaźnika

mFaktoring nie może stosować wskaźnika, aby ustalić wartość odsetek faktoringowych i innego wynagrodzenia.

  • mFaktoring wskazuje wskaźnik alternatywny, który może zastosować,

  • jeśli mFaktoring zastosuje wskaźnik alternatywny, może go skorygować zgodnie z załącznikiem do OW lub mającymi zastosowanie przepisami prawa.

Korekta wskaźnika

Redukcja różnic pomiędzy wartością wskaźnika a wskaźnika alternatywnego

  • mFaktoring ustala korektę zastosowanego wskaźnika*

  • korekta ustalona raz i dodawana przez cały czas stosowania wskaźnika alternatywnego (korekta może mieć wartość dodatnią, ujemną bądź zerową).

  • korektę może też wyznaczyć podmiot zewnętrzny (np. organ nadzoru).

 

*Metoda wyliczania korekty

Korekta jest równa medianie różnic między dotychczas obowiązującym wskaźnikiem a wskaźnikiem alternatywnym:

1) obliczenie różnicy między dotychczasowym wskaźnikiem a wskaźnikiem alternatywnym:

  • za okres 24 miesięcy przed dniem, w którym wskaźnik alternatywny zastępuje dotychczasowy wskaźnik (lub krótszy, jeśli wskaźnik lub wskaźnik alternatywny publikowano krócej),

  • z każdego dnia z badanego okresu, w którym był publikowany zarówno dotychczasowy wskaźnik, jak i wskaźnik alternatywny.

2) uporządkowanie różnic w kolejności od najniższej do najwyższej.

3) Jeśli liczba różnic jest:

  • nieparzysta – medianą jest środkowa różnica,

  • parzysta – medianą jest średnia arytmetyczna dwóch środkowych różnic.